Αντίο «Κάστρο»! (1ο μέρος)

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ SPORTDOG ΣΤΟ «ΑΛΚΑΖΑΡ» (ΑΡΑΒΙΚΑ: ΚΑΣΤΡΟ). ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ο ΣΕΙΣΜΟΣ ΤΟΥ '41 ΚΙ Ο ΒΑΛΚΑΝΙΟΝΙΚΗΣ. ΕΡΕΥΝΑ ΚΩΣΤΑ ΦΟΛΛΑ.-

Ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο στην ιστορία της ΑΕΛ καθώς και του ελληνικού ποδοσφαίρου κλείνει οριστικά την Κυριακή. Η θεσσαλική ομάδα θα αποχαιρετήσει το «κάστρο» της (άλλωστε στα αραβικά η λέξη αλκαζάρ σημαίνει ακριβώς αυτό: κάστρο!) στον αγώνα με τον Πανιώνιο καθώς ετοιμάζεται να μπει στο νέο της υπερσύγχρονο γήπεδο το «AEL FC Arena».

Στο «Αλκαζάρ» η Λάρισα και οι οπαδοί της έζησαν τα ΠΑΝΤΑ! «Και Κύπελλα και Πρωταθλήματα και… ξεφτιλίσματα», όπως έχει πει και ο θρυλικός αρχηγός των «Monsters», Γιάννης Καλαμάρας, μία μορφή που έχει συνδεθεί με την ιστορική έδρα της κορυφαίας ομάδας της Περιφέρειας.

Από το 1964, χρονιά ίδρυσης των «βυσσινί», η ΑΕΛ και το γήπεδο πορεύονται μαζί και μέσα στη διαδρομή 46 ολόκληρων χρόνων, έγιναν πολλά. Πάρα πολλά. Οι φίλοι της Λάρισας έζησαν ανυπέρβλητες στιγμές χαράς αλλά και απίστευτες λύπες, βίωσαν μοναδικά αισθήματα υπερηφάνειας και υπέρβασης όταν το άλογο κάλπαζε προς τη δόξα αλλά και έντονης στενοχώριας, θλίψης και… ντροπής όταν πια εξουθενωμένο και εξαθλιωμένο, έμοιαζε έτοιμο ακόμη και να «εξαφανιστεί» από τον ελληνικό ποδοσφαιρικό χάρτη.

Με άλλα λόγια: το «Αλκαζάρ» ήταν το σκηνικό του «όμορφου παραμυθιού» με τον τίτλο «ΑΕΛ», στο οποίο αποτυπώθηκαν με τον πλέον εμφατικό τρόπο και οι δύο όψεις της ζωής, η ευχάριστη και η δυσάρεστη!

Ο sportdog καταγράφει την ιστορία του «Αλκαζάρ», το οποίο την Κυριακή θα ανοίξει για τελευταία φορά τις πύλες του. Ξεφυλλίζει τις σελίδες του «παραμυθιού» δίνοντας, παράλληλα, το λόγο σε ανθρώπους που ξέρουν το γήπεδο σπιθαμή προς σπιθαμή από την εποχή ακόμα που περικλείοταν από φράκτες και τσίγκους ως και τις ημέρες μας. Οι μαρτυρίες τους πολύτιμες, προσφέρουν τη δυνατότητα στους παλαιότερους να θυμηθούν και στους νεότερους να μάθουν.

Οι λαϊκές γιορτές και το «παζάρι» του Αλκαζάρ

Η σύνδεση του «Αλκαζάρ» με τον αθλητισμό αρχίζει από τη δεκαετία του 1930. Ως τότε, ο χώρος που τώρα βρίσκεται το γήπεδο (στο ομώνυμο πάρκο Αλκαζάρ επί της οδού Κοζάνης και κοντά στον Πηνειό ποταμό), φιλοξενούσε τις μεγαλύτερες λαϊκές γιορτές και οι νικητές έπαιρναν βαρύτιμα και πολυποίκιλα βραβεία, χρηματικά έπαθλα. Ακόμη πιο παλιά, στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, στο χώρο του Αλκαζάρ γινόταν κάθε Σεπτέμβριο το «παζάρι» της Λάρισας. Πρόκειται για τη γνωστή εμποροπανήγυρη και ζωοπανήγυρη, που διαρκούσε οκτώ ημέρες.

Το 1883 θεμελιώθηκε το πρώτο κέντρο στο παρακείμενο άλσος, ενώ αργότερα, στο ίδιο μέρος, αναγέρθηκε το κέντρο του Βρεπόπουλου, που γνώρισε μεγάλες δόξες και έγινε ένα από τα καλύτερα κέντρα διασκέδασης των Λαρισαίων.

Το 1930, για να επιστρέψουμε στα αθλητικά, ιδρύθηκαν ο Ηρακλής Λάρισας, ο Λαρισαϊκός και η Δήμητρα (από φοιτητές της Γεωργικής Σχολής), ενώ η άλλη μεγάλη τοπική ομάδα, ο Άρης, είχε ιδρυθεί το 1925. Οι σύλλογοι αυτοί βρήκαν «στέγη» στο χώρο του Αλκαζάρ, καθώς ο δήμαρχος Μιχάλης Σάπκας παραχώρησε 15 στρέμματα δημοτικής έκτασης για τη δημιουργία γηπέδου.

Το ξερό, οι τσίγκοι και οι πάσσαλοι

Η «γέννηση» του Σταδίου Αλκαζάρ προσδιορίζεται τον Ιανουάριο του 1932. Σε πρώτη φάση διαμορφώθηκε ο αγωνιστικός χώρος και δημιουργήθηκε περίφραξη με πασαλόξυλα και τσίγκους. Το 1936 κατασκευάστηκε περιμετρική προστασία με τοίχο από τούβλα. Δεν ήταν, όμως, δυνατό να υπάρξει περαιτέρω εξέλιξη τα επόμενα δύσκολα χρόνια. Στην Κατοχή το τελευταίο πράγμα που ενδιέφερε τον κόσμο ήταν η δημιουργία αθλητικού χώρου, ενώ σαν να μην έφτανε αυτό, την 1η Μαρτίου 1941 έγινε ισχυρός σεισμός, ο οποίος κατέστρεψε το τείχος, που περιχαράκωνε το γήπεδο.

Με την απελευθέρωση από τις δυνάμεις της Κατοχής, το «Αλκαζάρ» άρχισε να μορφοποιείται ως γήπεδο μέσα από κάποιες βελτιώσεις, ενώ απέκτησε και στίβο από καρβουνόσκονη. Το πρώτο μεγάλο οργανωτικό βήμα έγινε στις 29 Δεκεμβρίου 1959, δηλαδή πέντε χρόνια πριν από την ίδρυση της ΑΕΛ. Με απόφαση του Νομάρχη Λάρισας, διορίστηκε η πρώτη Εφορία Σταδίου και ανέλαβε επίσημα καθήκοντα στις 4 Ιανουαρίου 1960. Την ίδια χρονιά αποφασίστηκε η κατασκευή στίβου κανονικών προδιαγραφών.

«Στάδιο Ολυμπιονίκου Διαδόχου Κωνσταντίνου»

Στις 12 Απριλίου 1962 μετονομάστηκε από Εθνικό Στάδιο Λάρισας σε Εθνικό Στάδιο Ολυμπιονίκου Διαδόχου Κωνσταντίνου, μία ονομασία που φυσικά δεν κράτησε πολύ…

Αργότερα στη δεκαετία του 1960, όταν εντείνονταν οι πιέσεις για τη συγχώνευση των ομάδων της Λάρισας, η δημοτική αρχή θέλοντας να «σπρώξει» τις εξελίξεις προς αυτήν την κατεύθυνση, υποσχέθηκε στους παράγοντες των συλλόγων πως αν γινόταν η ένωση, θα παραχωρούσε το γήπεδο στη νέα ομάδα ως ιδιόκτητο. Η συγχώνευση υλοποιήθηκε, η δέσμευση του δημάρχου Χατζηγιάννη, όμως, όχι.

Ο πρώτος αγώνας (και ο τελευταίος!) με τον Πανιώνιο

Ο πρώτος αγώνας της ΑΕΛ, ο οποίος διεξήχθη για να εορταστεί η συγχώνευση, πραγματοποιήθηκε στις 7 Ιουνίου 1964 με αντίπαλο τον Πανιώνιο. Στο φιλικό αυτό ματς, η Λάρισα κέρδισε 2-1 με γκολ των Παπακωνσταντίνου, Κάσσα, ενώ οι Αθηναίοι μείωσαν με τον Κουμελή. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρώτο ματς των «βυσσινί» στο «Αλκαζάρ» ήταν με τον Πανιώνιο, ενώ και το τελευταίο θα είναι –την Κυριακή- πάλι με την ομάδα της Νέας Σμύρνης!

Το πρώτο παιχνίδι Πρωταθλήματος στο ιστορικό γήπεδο ήταν το τοπικό ντέρμπι με τον Απόλλωνα Λάρισας. Ήταν 18 Οκτωβρίου 1964 και η ΑΕΛ –στην πρεμιέρα της Β’ Εθνικής- κέρδισε 4-0 με δύο γκολ του Παπαδήμα (ο επιθετικός από τον Τύρναβο έγινε ο πρώτος παίκτης που σκόραρε για λογαριασμό της ΑΕΛ και ο πρώτος που βρήκε δίχτυα στο «Αλκαζάρ») και άλλα τόσα του Κάσσα.

Ο Καρέλιας, που έπαιξε στο πρώτο παιχνίδι στο «Αλκαζάρ» θυμάται…

Ο παίκτης της ΑΕΛ, Μιχάλης Καρέλιας (γνωστός στα ποδοσφαιρικά στέκια ως Νίνος) αγωνίστηκε και στις δύο ιστορικές αναμετρήσεις και καταθέτει τις αναμνήσεις του:

«Θυμάμαι, έστω και μετά από τόσα χρόνια, το πρώτο παιχνίδι με τον Πανιώνιο. Έπαιζε τότε και ο Σαραβάκος με τον Πανιώνιο, που ήταν ισχυρή ομάδα. Καταφέραμε όμως να κερδίσουμε. Η ατμόσφαιρα ήταν εντυπωσιακή. Τότε το γήπεδο είχε μόνο τις δύο μεγάλες κερκίδες. Δεν υπήρχαν τα πέταλα. Όμως, έρχονταν και πάρα πολλοί που στέκονταν όρθιοι γιατί αγαπούσαν την ομάδα και ήθελαν να στηρίξουν την προσπάθεια που γινόταν.

Όλα τα παιχνίδια ήταν γιορτή. Ερχόταν στο γήπεδο συγγενείς, φίλοι. Ο κόσμος χαιρόταν να βλέπει την ομάδα του. Τα εισιτήρια, θυμάμαι, κόστιζαν 20, 30, 50 δραχμές. Ο αγωνιστικός χώρος, φυσικά, ήταν ξερός. Τον έβρεχαν με αυτοκίνητα του δήμου για να μαλακώσει και να μπορέσουμε να παίξουμε».


ΑΥΡΙΟ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ SPORTDOG. «Πήδαγα τη μάντρα για να κάνω προπόνηση». Ποιος είναι ο Βαλκανιονίκης που το λέει – Οι προβολείς, τα εγκαίνια και μια ήττα από την ΑΕΚ – Αποδυτήρια για να ντρέπεσαι! Τι θυμάται ένας παλιός υπάλληλος του «Κάστρου» – Η τραγωδία ενός φιλειρηνικού φιλάθλου.